انتخاب همسر

عقلانیت و ازدواج

عقلانیت و ازدواج
به قلم مشاور

 همان طور که در سایر مطالب سایت بیان شد، یک انتخاب مناسب انتخابی است که دو عنصر عشق و عقلانیت را دارا باشد. به نظر می رسد برای تحقق یک انتخاب عاقلانه، رعایت دو اصل “تناسب” و “شناخت” کاملاً ضروری است.

تناسب

در فرآيند انتخاب، ملاك هايي در نظر گرفته مي شود كه در افراد مختلف با توجه به باورهايشان متفاوت است. همچنين اولويت بندي معيارها در افراد به ارزش هاي آنان بستگي دارد. اما در هر صورت می توان چنین ادعا کرد که اصلی ترین و جامع ترین معیار انتخاب همسر، رعایت تناسب و یا کفویت است. در اینجا نکات قابل توجه این است که اولاً دستیابی به تناسب و تشابه کامل در ازدواج امری محال است، زیرا همه انسان ها به نوعی با هم متفاوت هستند. هدف از بررسی تناسب ها، شناسایی تعارض های بین دو فرد است( منظور از تعارض ها، اختلافاتی است که طرفین نمی توانند آنها را تحمل کنند و یا بر سر آن به تفاهم برسند.) وگرنه وجود تفاوت ها(اختلافاتی که امکان تحمل آنها و به تفاهم رسیدن بر سر آنها وجود دارد) امری اجتناب ناپذیر است و مشکل ساز نیست.

ثانیاً اهمیت تناسب بین طرفین با قدرت سازگاری و انعطاف پذیری طرفین تقریباً رابطه معکوس دارد. به این معنی که هر چقدر از قدرت سازگاری و انعطاف پذیری کمتری برخوردار باشیم، باید به دنبال دستیابی به تناسب بیشتری با طرف مقابلمان باشیم، و بر عکس هرچقدر انعطاف پذیرتر باشیم بهتر می توانیم با موارد عدم تناسب کنار بیاییم.

در ادامه به بیان مهمترین موارد تناسب می پردازیم:

1- تناسب شخصيتي

برخی از صفات شخصیتی که تناسب آنها در ازدواج اهمیت فراوانی دارند عبارتند از:

  • گرمی و سردی عاطفی: لازم است طرفین در این مورد به همدیگر نزدیک باشند.
  • درون گرایی و برون گرایی: اگر ويژگي درو نگرايي شما بيشتر باشد به عنوان يك فرد درو نگرا شناخته مي شويد. حالا اگر با فردي ازدواج كنيد كه در اين ويژگي بيشتر به شما شبيه باشد راحت تر همديگر را درک مي کنيد.
  • سطح حساسیت یا زودرنجی: اگر شما از جمله افراد بسيار زود رنج و حساس هستيد در صورتي كه با فردي درست مثل خودتان ازدواج كنيد دائم از هم خواهيد رنجيد. اگر هم همسر شما خيلي مقاوم و دير رنج باشد درك حالات شما برايش مشكل خواهد بود، ولی در هر حال باید با فردی صبور و بردبار ازدواج کنید.
  • سطح فعالیت و انرژی: در این مورد نیز اگر تفاوت زیادی بین طرفین وجود داشته باشد ممکن است حوصله همدیگر را سرببرند و یا باعث کلافه شدن از دست همدیگر بشوند.
  • زنانگی – مردانگی: از نظر برتری ویژگی های زنانه و یا مردانه، طرفین بهتر است با همدیگر شبیه نباشند تا به احساس رضایت بیشتری از ازدواجشان دست یابند.
  • زود اعتماد و دیر اعتماد: برای فردی که زود اعتماد است، تحمل کردن فرد دیر اعتماد کاری بس دشوار است. باید توجه داشت که تغییر این ویژگی امری بعید و گاهی ناممکن است.

به طور كلي هدف از طرح اين موارد توجه به اهميت و نقش شخصيت در زندگي است. لزومي ندارد بيش از حد حساس شويد و يا وسواس به خرج دهيد.

2- تناسب اعتقادی و مذهبي

باورها وارزش هاي مذهبي از آن جا كه در بسياري از موقعيت هاي زندگي از جمله آداب معاشرت، نحوة پوشش، كسب درآمد، شيوة تفريح و مسافرت، انجام مراسم مذهبي و… بر تصميم گيري و رفتارهاي شما تأثير گذار است، نقش مهمي در ميزان تفاهم شما دارد حتي اگر در مواردي در ابتداي آشنايي تفاوت هاي موجود كم اهميت به نظر برسند، در ادامة زندگي با تولد فرزند و در خصوص نحوه ترتيب او با شدت بيشتر بروز مي كند، زيرا هر يك از شما تمايل داريد فرزندتان را مطابق با ارزش هاي خود تربيت كنيد و كمتر انعطاف نشان مي دهيد.

3- تناسب سني

تفاوت سني یکی از ملاک های فرعی و نسبی در ازدواج است، اما به طور طبيعي شما با افزايش سن دچار تغييرات فيزيكي، فكري، عاطفي، رواني، رفتاري، اجتماعي و اقتصادي خواهيد شد. اين تغييرات لزوماً مثبت يا منفي نيست اما به طور نسبي بر شخصيت شما تاثير دارد. از این روست که تفاوت سنی بیش از 10 سال خطر نارضایتی از ازدواج را افزایش می دهد. زیرا:

اگر از همسر خود خیلی بزرگتر باشيد:

الف) اين امكان وجود دارد كه حوصله ي او را نداشته باشيد.

ب) ممكن است براي همسر خود نقش والد را بازي كنيد.

ج) در رابطه قدرت بيشتري پيدا مي كنيد و وسوسه مي شويد كه همسر خود را كنترل كنيد.

د) ممكن است بخواهيد خود را جوانتر از سن واقعي خود نشان دهيد.

و اگر از او خیلی کوچکتر باشید:

الف) اين امكان وجود دارد كه او به عنوان يك الگو وآموزگار نگاه كنيد .

ب) ممكن است براي همسر خود نقش كودك را بازي كنيد .

ج) ممكن است بخواهيد خود را مسن تر از سن واقعي خود نشان دهيد.

از طرف دیگر فرايند رشد جسمي- رواني دختران در دوره بلوغ سرعت بيشتري دارد و به همين دليل به طور میانگین، يك دختر 22 ساله نسبت به يك پسر هم سن خود ثبات و پختگي بيشتري دارد. از آنجا که مرد، مدير خانواده است و لازم است توانمندي و كار آمدي او بيش تر باشد و چون به صورت طبيعي كارآمدي انسان با افزايش سن، رشد مي كند بهتر است سن مرد بيش ازهمسرش باشد.توجه داشته باشيد در فرهنگ ما معمولا مردها، زن هاي جوان‌تر از خود را بيشتر مي پسندند و زن ها، مردهاي برزگتر از خود را بيشتر قبول دارند. اما در صورتي كه زن و مرد و
خانواده‌هايشان نگرش منفي نسبت به هم سن بودن و يا حتي بزرگتر بودن زن نداشته باشند و به شرط آن كه معيارهاي اساسي لحاظ شود و زمينه ايجاد تفاهم و هم فكري لازم بين آنها وجود داشته باشد احتمال بروز مشكل جدي آن هم تنها به اين دليل كم تر است.

4- تناسب فيزيكي یا ظاهری

اين مورد شامل صفات ظاهر اعم از فرم چهره، اندازة قد و وزن، رنگ پوست، ميزان توان و سلامت جسم مي باشد. هر چقدر تناسب دراين زمينه بيشتر باشد، پذيرش هر يك از طرفین توسط ديگري راحت تر صورت مي گيرد. اهمیت این تناسب تا حدود زیادی تحت تأثير نظر خانواده، فاميل و دوستان طرفين قرار دارد، بدین صورت که واکنش های منفی آنها نسبت به عدم تناسب ظاهری، می تواند مشکل ساز شود.

5- تناسب علايق، آرزوها و انتظارات

همه انسان هاي سالم دغدغه ها، آرزوها و علايقي دارند كه بخش عمده زندگي آنان را به خود اختصاص مي دهد. موضوعاتي چون: علم و دانش، دين، كار، هنر، اصلاحگري، تجارت، كمك و ياري، معلمي، رياست، زيبايي، سفر، لذت و تفريح، روابط اجتماعي و … عمده ترين موضوعاتي هستند كه هر كس آگاهانه و يا ناخودآگاه، يك يا برخي از آنها را در زندگي به عنوان علاقه اصلي دنبال مي كند. از آنجايي كه اين موضوعات مسير اصلي زندگي فرد را مشخص مي كنند ضروري است كه همسران دست كم در برخي از آنها با هم وجه اشتراك داشته باشند.

از طرف ديگر هر فردي قبل از ازدواج توقعات و تصوراتي از همسر و زندگي مشترك آينده اش دارد كه در اين مورد هم لازم است با طرف مقابل تناسب داشته باشد.

6- تناسب تحصيلاتي

سطح تحصيلات و نوع آن عامل مؤثري در رشد شخصيت، وضعيت اشتغال و نيز طبقه اجتماعي به حساب مي آيد. بنابراين هر چه تفاوت سطح كمتر باشد زمينه درك متقابل و مقبوليت نسبت به يكديگر افزايش مي يابد. بنابراين لازم است علاوه بر توجه به شرايط موجود، موقعيت خود و طرف مقابل را در آينده از جهت ادامه تحصيل بررسي كنيد و با پيش بيني و در نظر گرفتن احتمالات براي آينده دست به انتخاب بزنيد.

7- تناسب خانوادگي(فرهنگی، مذهبی، اقتصادی، اجتماعی، قومی، سبک زندگی)

تناسب و سنخیت خانوادگی به دلایل زیر اهمیت فراوان دارد:

  • هر فردی علاوه بر اشتراکات ژنتیکی با اعضای خانواده اش، مهمترین و سرنوشت سازترین سال های رشد شخصیت خود را در خانواده می گذراند. بنابراین تاثیر فوق العاده خانواده بر شخصیت افراد، واقعیتی غیر قابل انکار است.
  • در معاشرت های اولیه به منظور انجام مراسم ازدواج، عدم سنخیت فرهنگی خانواده ها می تواند باعث بروز اختلافاتی شود که آغاز زندگی مشترک را در کام شما تلخ کند.
  • ما تا حدود زیادی سبک زندگی، همسر داری و والدگری را در دوران رشدمان به صورت ناخودآگاه از والدینمان آموخته ایم و این یادگیری های پنهان را وقتی که در موقعیت مشابه قرار گیریم به کار می بندیم.
  • از این نکته نیز نباید غافل شد که اعضای خانواده همسرمان، در آینده ای نه چندان دور بستگان نزدیک فرزندان ما می شوند و بر شخصیت آنها تاثیر می گذارند.

بنابراین هر چه دو خانواده از لحاظ ميزان تحصيلات، وضعيت اقتصادي، موقعيت اجتماعي، اعتقادات مذهبي، ويژگي هاي شخصيتي و مهمتر از همه از لحاظ سبک زندگی، شبيه تر باشند شانس موفقیت شما در زندگی مشترک افزایش خواهد یافت. شأن و موقعيت اجتماعي خانواده شما، بسياري از مناسبات اجتماعي شما از جمله نوع شغل، محل زندگي، كيفيت معاشرت و… را تعيين مي كند. برای مثال موقعيت اجتماعي شما گاهي ايجاب مي‌كند تا به نوع شغل همسرتان- چه براي مرد و چه براي زن- حساس باشيد. در اينجا نکته قابل توجه این است که به دلیل برخی از تحولات اجتماعی و اقتصادی، طبقات اجتماعی برخی از خانواده ها در ظاهر به هم می خورد، در حالی که آن خانواده ها هنوز از فرهنگ اجتماعی طبقه قبلی برخوردار هستند. بنابراین باید وضعیت گذشته خانواده ها را هم در نظر گرفت.

همانگونه كه اشاره شد مهم ترين بعد تناسب خانوادگي به سبك زندگي خانواده ها مربوط مي شود. منظور از سبک زندگی عبارت است از:

– سبک خرج کردن(کوتاه مدت یا دراز مدت)

– سبک تفریح

– سبک اتخاذ تصمیمات خانوادگی

– شیوه های رایج جهت حل اختلافات بین اعضای خانواده

– سبک روابط عاطفی بین اعضای خانواده(سرد یا گرم)

– میزان همکاری و همفکری اعضای خانواده با همدیگر

– میزان استقلال هریک از اعضای خانواده

– میزان و نوع ارتباط با مذهب و معنویات

– میزان رفت و آمد و سبك معاشرت با دیگران

– سبک توزیع قدرت در بین اعضای خانواده

– سبک مدیریت در خانواده(مستبدانه، پدرانه، مشورتی، مشارکتی)

– میزان نظم و مقررات در خانواده

– نحوه و میزان ارتباط اعضای خانواده با همدیگر

– سبک ابراز احترام اعضای خانواده به همدیگر

– سبک ابراز محبت اعضای خانواده(به خصوص والدین) نسبت به همدیگر

– سبک همسرداری والدین

– شیوه های فرزندپروری والدین

8- تناسب سبك زندگي فردی

سبك و شيوة زندگي شخصی شما شامل جنبه‌هاي مختلف زندگي است كه ممكن است شبيه يا متفاوت با شيوة زندگي خانوادة شما باشد. اگر بین سبك‌زندگی طرفین تعارضات جدی و یا تفاوت های زیادی وجود داشته باشد موجبات عدم تطابق را فراهم مي‌آورد و ازدواج را پرخطر می کند. مهمترین جنبه های سبک زندگی که در ازدواج اهمیت فراوان دارند عبارتند از:

  • نوع و نحوه تفریحات
  • سبک پول خرج کردن
  • میزان نظم و مقررات در زندگی فردی
  • سبک معاشرت و میزان رفت و آمد با سایرین(افراد فامیل و دوستان شخصی)
  • نحوه و میزان ارتباط با سایر اعضای خانواده
  • سبک ابراز احترام به دیگران و سایراعضای خانواده
  • سبک ابراز محبت به دیگران و سایر اعضای خانواده
  • شیوه های مورد استفاده برای تصمیم گیری و حل اختلافات
  • میزان منطقی یا احساسی بودن
  • میزان و نوع ارتباط با مذهب و معنویات
  • میزان انعطاف پذیری و موضوعاتی که درباره آن انعطاف بیشتری به خرج می دهید
  • حساسیت های شخصی و موضوعاتی که درباره آنها انعطاف ناپذیر هستید
  • سبک مقابله با خشم خود و دیگران
  • میزان احساس مسئولیت درباره مسائل خانوادگی و شغلی
  • میزان استقلال فکری، عاطفی و مالی
  • میزان علاقه و رابطه با ورزش، مطالعه، و کسب علم و دانش

به طور مثال تصور كنيد يكي از شما دو نفر خيلي منظم و مقرارتي باشد ويكي ديگر كاملاً‌ بي نظم، يا يكي خيلي اهل رفت و آمد و ديگري علاقه مند به تنهايي؛ يكي اهل تفريح و مسافرت باشد و ديگري نباشد؛ یکی صبحگاهی باشد (صبح زود بیدار شود) و دیگری شامگاهی (شبها تا دیروقت بیدار بماند)، در چنين شرايطي برنامه‌ريزي براي زندگي مشترك و همكار ي و مشاركت در امور، كار چندان ساده‌اي نيست.

9-تناسب در اميال جنسي

در ازدواج روابط جنسي امري طبيعي و ضروری است و علاوه بر اين كه موجب بقاء نسل می شود نقش مهمي در افزايش محبت و صميمت زن و شوهر نسبت به يكديگر دارد. تناسب در ميزان ميل و كشش جنسي بين زن و شوهر همان اندازه در ايجاد تفاهم اهميت دارد كه عدم تناسب در آن باعث بروز اختلافات و در بيشتر موارد منشا اصلي ناسازگاري مي گردد. از آنجا كه قبل از ازدواج اين مورد علي رغم اهميت و نقش اساسي كه در رضايت زناشويي دارد در مقايسه با سایر موارد پنهان است و اغلب افراد نمي توانند راحت در مورد آن صحبت كنند ضروري است حداقل طرفين از سلامت جنسي خود اطمينان حاصل كنند. بدین منظور نکات ذیل توصیه می شوند:

  • قبل از ازدواج حتماً به یک مشاور ازدواج آگاه به مسائل جنسی مراجعه کنید و از او بخواهید تناسب تمایلات و سلیقه های جنسی شما را بررسی کند.
  • درصورتی که به هر دلیل دسترسی به مشاور متخصص امکان پذیر نیست، خود طرفین باید پس از چند جلسه آشنایی، درباره این موضوعات به گفتگو بپردازند: چه تصوری از رابطه جنسی با همسر دارند؟ خود را از لحاظ ميل جنسي در چه سطحي –ضعيف، متوسط، قوي- برآورد مي كنيد؟ وقتی به رابطه جنسی با همسرشان می اندیشند، چه احساسی را تجربه می کنند؟
  • علاوه بر آزمایش تالاسمی و اعتیاد که به صورت اجباری باید انجام شود، حتماً یک سری آزمايش هاي کامل پزشکی که شامل آزمایش HIV و آزمایش هپاتیت می شود نیز انجام دهید. انجام این آزمایش ها را جدی بگیرید، به خصوص اگر رابطه جنسی قبل از ازدواج (هرچند به طور سطحی و زودگذر) داشته اید، و یا احتمال می دهید طرف مقابلتان چنین رابطه ای را تجربه کرده است.

10- تناسب هوش

سطح فكر و بينش شما همچنين ميزان تحصيلات و حتي نوع شغلي كه انتخاب مي كنيد با ضريب هوشي (IQ) شما ارتباط مستقيم دارد. بنابراين هر چه قدر شما با همسرتان در اين زمينه تشابه داشته باشيد زبان هم را بهتر مي‌فهميد.

درباره ی نویسنده

مشاور

دیدگاهی بنویسید