انتخاب همسر

شناخت طرف مقابل برای ازدواج

شناخت طرف مقابل برای ازدواج
به قلم مشاور

دو نفر از هر طریقی که باهمدیگر آشنا شده باشند – چه در محیط کار و تحصیل و زندگی، یا در محیط های مجازی مثل چت و اینترنت، معرفی توسط شخص سوم، در مراسم ها و مهمانی ها، از طریق مراکز همسریابی و حتی آشنایی اتفاقی در کوچه و خیابان- و هر مدتی که روابط آنها به عنوان دوست و یا فامیل طول کشیده باشد، درصورتی که تصمیم به ازدواج با همدیگر بگیرند، باید بدانند شناخت ایشان از یکدیگر برای ازدواج، ناقص است و باید فرایند مشخصی را برای شناخت لازم برای ازدواج طی بکنند.
برای شناخت طرف مقابل لازم است او را دقیقاً بر اساس همان ابعاد و جنبه هایی که در خودشناسی مورد بررسی قرار دادید، ارزیابی کنید و انتظارات او را نيز دريابيد. آن‌گاه با مشخص کردن ميزان تفاوت‌ها، تعارض ها، شباهت ها، و انتظارات دو طرف تصميم گیری کنید.
تبصره ها:
1) شناخت، ظرف چند روز و به صرف ظاهر و يا حدس و گمان حاصل نمي‌شود. براي اطمينان بيشتر از صحت انتخاب، لازم است از راه‌هاي مختلف يكديگر را بشناسيد.
2) نظر خانواده ها را جدی بگیرید. به خصوص اگر تجارب گذشته نشان داده اند که نظرات آنها معمولاً منطقی و صحیح است. والدین شما به دلیل تجربه بیشتر در زندگی گاهی متوجه مطالب صحیحی می شوند که حتی ممکن است دلایل روشنی برای اثبات آنها نداشته باشند. روانشناسان به این نوع ادراک، ادراک شهودی می گویند. (آنچه جوان در آینه بیند، پير در خشت خام بیند)
3) در هر ازدواجی مقداری خطر (ریسک) وجود دارد. تناسب ها، ریسک انتخاب را کاهش و تفاوت ها آن را افزایش می دهند. اما وجود حتی یک تعارض جدی، خطر را به شدت افزایش می دهد. برای مثال در جامعه ما معمولاً اختلاف سلیقه و عادت بر سر ادای نماز به صورت جماعت و یا فرادا، یک تفاوت محسوب می شود ولی اختلاف نظر درباره اصل نمازخواندن یک تعارض جدی است.

******************

چهار روش ممكن براي شناخت طرف مقابل عبارتند از:
گفتگو، تحقیق، معاشرت، مشاوره تخصصی ازدواج
الف) گفتگو (مصاحبه در خواستگاری)
گفتگو یا مصاحبه خواستگاری در صورتی که به درستی انجام شود، یکی از مهمترین روش های کسب شناخت نسبی از طرف مقابل است. برای اجرای یک گفتگوی صحیح در جلسات خواستگاری توجه به نکات و رعایت موارد ذیل الزامی است:

  • گفتگو به دو شیوه مصاحبه(سوال و جواب) و خودافشایی امکان پذیر است. استفاده از هر دو روش مناسب است در صورتی که جریان گفتگو به صورت طبیعی، دوستانه(حالت بازجویی نداشته باشد) و موازی به پیش رود.
  • موضوع گفتگو(چه به صورت مصاحبه و چه به شیوه خودافشایی) باید درباره آمادگی های لازم برای ازدواج، بررسی تناسب ها، مقایسه لیست ویژگی های فردی و اجتماعی (حاصل از خودشناسی عمومی)، و مقایسه توقعات و انتظارات طرفین از ازدواج باشد(به مطلب خودشناسی و ازدواج مراجعه کنید).
  • گفتگو باید از ساده ترین موضوعات شروع شود تا رابطه اولیه شکل گیرد و اضطراب زدایی و اعتمادسازی انجام شود.
  • موضوعات مناقشه انگیز نباید در اولین جلسه مطرح شوند.
  • جز راست نباید گفت هر راست نشاید گفت.
  • آنچه که مربوط به اسرار خانوادگی و زندگی شخصی شماست و به زندگی مشترکتان ارتباط ندارد و یا اصلاً احتمال فاش شدن آنها وجود ندارد، نباید افشا شود.
  • در صورتی که طرف شما بیشتر درصدد کسب اطلاعات یک طرفه از شماست و از خودش اطلاعاتی نمی دهد، ویا برای افشای اسرار زندگیتان اصرار دارد، احتمالاً فرد بدبینی است و بنابراین در شناخت و دادن اطلاعات به او باید بیشتر احتیاط کنید.
  • هرآنچه که لازم است افشاشود باید قبل از جلسه مهربُران (قباله بران یا نامزدی) گفته شود وگرنه طرف احساس فریب خوردگی خواهد کرد.
  • در جلسات گفتگو باید از آنچه هستیم بگوییم، وآنچه می خواهیم باشیم را جزء اهداف و آرزوهایمان مطرح کنیم.
  • بیان ویژگی های مثبت خود را باید بر بیان ویژگی های منفی مقدم داریم.
  • در جلسه اول باید به صورت سطحی به بسیاری از موضوعات پرداخت و بررسی جدی تر و عمیق تر آنها را به جلسات بعدی موکول کرد.
  • در جلسات خواستگاری حتماً بر سر یک شيوه کارآمد برای حل اختلافات پس از ازدواج به توافق برسید.
  • در خواستگاری های ضربتی که خانواده ها اجازه جلسات متعدد را نمی دهند (و متاسفانه هنوز در برخی خانواده ها رایج است!)، باید شناخت حساسیت ها یا به اصطلاح خط قرمزهای شخصی و بررسی عدم تعارض درآنها؛ آشنایی با سبک زندگی موجود و مطلوب؛ و بررسی تناسب شخصیتی و خانوادگی، در اولویت موضوعات گفتگو قرار گیرند.

در اینجا برای کسب اطلاعات بیشتر 15 موضوع گفتگو، پیشنهادی توسط آقای میر محمد صادقی (1386) به تفصیل ارائه می گردد.

موضوعات گفتگو:
1- سرگرمی ها و علایق: سرگرمی هایی که از آنها خوشم می آید و سرگرمی هایی که از آنها بدم می آید.
2- باور ها و ارزش های دینی:اندیشه ها، باور ها و اصول دینی شامل موضوعات مربوط به خدا، پیامبر، آخرت، ائمه، ظاهر مذهبی، باطن مذهبی، تجارب مذهبی، تقلید، روحانیت و….
رفتار های دینی شامل واجبات از قبیل نماز، روزه، خمس، زکات، حج، حجاب و…. ومستحبات از جمله دعا، صدقه، جلسات مذهبی، تلاوت قرآن، زیارت، ذکر و…. وموضوعاتی از قبیل حلال و حرام، محرم و نامحرم و گناهان می تواند موضوع گفتگو قرار گیرد.
3- دوستان:

این موضوع شامل مواردی از قبیل اهمیت دوستی، دوستی با جنس موافق و مخالف، دوست صمیمی، معنای دوستی و رفاقت، در چه شرایطی رابطه دوستی را قطع می کنم، اعتماد به دوست، اهمیت دوستی در قیاس با خویشاوندی، رابطه همسرم با دوستانم، رابطه با دوستان همسرم، معرفی دوستان و بیان کمیت و کیفیت رابطه باآنها، دوست شخصی و دوست خانوادگی و…
4- اهداف رشد و پیشرفت
افرادی که در زندگی برای من الگو بوده اند و آرزوی من نزدیک شدن یا همانندی با آنهاست.
در زمینه های اقتصادی، تحصیلی، اجتماعی، شغلی و معنوی چه اهداف، آرزو ها، ایدآل ها و برنامه هایی دارم و چقدر برای آنها وقت و انرژی صرف می کنم.
5- خویشاوندان
شامل معرفی و اهمیت خویشاوندان و فامیل، اهمیت ارتباط با آنها، کیفیت و کمیت یک ارتباط درست، دید و بازدید با خویشاوندان، هدیه دادن و هدیه گرفتن، کمک کردن و کمک گرفتن، خبر گرفتن و خبر داشتن، راز گفتن و راز شنیدن، وقت گذاشتن و وقت گرفتن و …

6- رابطه صمیمانه با همسر
شامل صممیت کلامی و بیان کلمات و جملات محبت آمیز مانند دوستت دارم، عزیزم، اسم مستعار و همچنين شوخی، بذله گویی، سر به سر گذاشتن، با هم حرف زدن، راز گفتن، خاطره گفتن، بیان وقایع روزانه، آیا در گفتن کلمات عاشقانه و ابراز محبت راحت هستم یا نه ؟! و …
صمیمیت رفتاری مانند بزرگداشت مناسبتهای فردی و خانوادگی، هدیه دادن، ارزش هدیه، نوازش از قبیل دست یکدیگر را در جمع گرفتن و کنار هم نشستن و نحوه خطاب کردن یکدیگر در جمع، از خود گذشتگی، شگفت زده کردن، همکاری از قبیل با هم غذا خوردن، با هم خرید کردن، با هم تفریح کردن، همراهی، همپایی، همبازی، با هم کار کردن، با هم فکر کردن، هم فکری، هم کلامی، هم دردی.

7- خانواده خود
شامل مواردی که برای خانواده مهم است، الگوهای خانوادگی، ارزش های خانوادگی در مورد تحصیل، مذهب، حجاب، مسایل اقتصادی، کار، شغل ، تلاش؛ آداب و آیین خانوادگی، وابستگی های عاطفی اعضای خانواده به یکدیگر، وابستگی ها یا استقلال مالی اعضا به یکدیگر، استقلال مسکونی اعضای خانواده و نظر خودتان در مورد محل سکونت آینده، در مورد نزدیک یا دور بودن به خانواده اصلی، روابط و صمیمیت های بین اعضا، باندها و جناح های داخل خانواده، تاثیر گذاری اعضای خانواده در تصمیمات آنها، نافذ بودن نظرات آنها، مهم بودن نظر آنها، توجه به نظرات آنها، میزان احترام و موقعیت و نفوذ آنها در خانواده، درگیری ها و کدورت های بین اعضای خانواده
8- خانواده همسر
باورها و ارزش های خانوادگی ما در مورد رابطه با خانواده همسر، باورها و ارزش های من در مورد رابطه با خانواده همسر
9- حل اختلاف
باورها و ارزش های من در مورد اختلاف نظر همسران شامل بودن یا نبودن اختلاف، پنهان کردن اختلاف، انکار کردن آن، پذیرفتن آن، موارد مثبت اختلاف نظر، موارد منفی اختلاف نظر، فرصت هایی که اختلاف نظر برای همسر ایجاد می کند و فرصت هایی را که از بین می برد، گفتن اختلاف نظر به دیگران،اختلاف شخصی من با پدر و مادرم، برادر و خواهر و دوستانم، اختلاف پدر و مادرم با هم،اختلاف خواهر و برادرانم با هم؛ روش حل اختلاف(من، پدر و مادرم، برادر و خواهرانم ) قهر، سکوت، صحبت کردن و گفتگو، داد و بیداد، زد و خورد، ترک منزل، میانجی کردن یک نفر دیگر، کمک تخصصی

10- پول و مسایل مالی
معنای پول برای من، اهمیت پول برای من، مقدار کافی پول از نظر من، برای به دست آوردن پول حاضر به انجام چه کارهایی هستیم و حاضر به انجام چه کارهایی نیستیم، نگاه من به ثروتمندان، نگاه من به فقرا، آرزوها و رویاهای پولی و مالی من؛درآمد و منابع درآمدی کنونی، پس انداز، خرج کردن، قرض یا وام گرفتن، قرض یا وام دادن، پول ربایی، تصمیم گیری پولی و مالی در خانواده،درآمد زن و…
مهریه: معنای و اهمیت مهریه برای من و خانواده ام و مقدار مناسب آن، در صورتی که خانواده ها به توافق نرسند چه خواهم کرد.
جهیزیه: معنای جهیزیه برای من، اهمیت آن، مقدار مناسب آن، سهم مرد در تهیه جهیزیه
مسکن: مسکن مناسب از نظر من، نظرم در مورد خرید مسکن، اجاره مسکن، محل مناسب، نزدیک خانواده ها، دور از خانواده ها، سهم زن در تهیه مسکن.
جشن: معنای جشن، اهمیت آن، نحوه برگزاری آن، خرید جشن، سهم هر کدام از همسران در برگزاری و هزینه های جشن، هدایای جشن، مراسم و سنت های خانوادگی ما.
11- خواسته ها و توقعات
خواسته ها و توقعات من از پدر و مادرم، برادر و خواهرم و دوستانم
روش من در بیان خواسته ها و توقعات:
رک و صریح به خود فرد، به طور غیر مستقیم بیان کردن، از زبان دیگران گفتن، در مورد آن مساله بدون اشاره به خود صحبت کردن، سکوت، غر زدن، گلایه و شکایت ، قهر کردن، نخواستن و بر عکس عمل کردن.
وقتی خواسته ها و توقعات من برآورده نمی شود:
غصه خوردن و غمگین شدن، قهر کردن، سرزنش کردن، خشونت، بیان مجدد، پافشاری بر خواسته، رها کردن و بی خیال شدن، عقب نشینی و دوباره بیان کردن.
خواسته ها و توقعات من از همسر آینده ام
خواسته ها و توقعات من از ازدواج

12- رویارویی با هیجان
با هیجانات اصلی (غم، شادی، خشم و ترس) چگونه روبرو می شوم، دربرابر افراد مختلف چگونه بروز می دهم، وقتی دیگران درگیر یکی از این هیجانات هستند چه می کنم، رفتارهایی که در این هیجان ها از اطرافیانم نمی پسندم و از آن رفتارها بدم می آید کدامند؟

13- وظایف زن و مرد در خانواده
باورها و ارزش های من درباره وظایف، جایگاه و نقش زن و مرد در خانواده
14- فرزندان
تعداد و اهمیت جنسیت فرزند، زمان مناسب بچه دار شدن، باورها و ارزش های من در مورد سقط جنین، وظایف طرفین در پیشگیری از بارداری.
14- موضوعات جنسی
معنای رابطه جنسی برای من، اهمیت رابطه جنسی و تمایل به رابطه جنسی، محدوده ها و مرزهای رابطه جنسی، میزان تمایل من به رابطه جنسی زیاد است کم است یا متوسط است. مایل به چند بار رابطه جنسی در هفته هستم.
ترس های من از رابطه جنسی
حرف زدن در مورد مسایل جنسی
اگر به همسرم شک کنم چه خواهم کرد
اگر همسرم به من شک کند چه خواهم کرد
کنترل روابط همسر با نامحرم
نگاه من به آرایش زن
نگاه من به آراستگی مرد
نظر من در مورد چند همسری
نظر من در مورد روابط جنسی خارج از خانه
اگر پی ببرم همسرم رابطه جنسی خارج از خانه داشته، چه خواهم کرد؟
اطلاعات شما در مورد ارتباط جنسی چقدر است و از کدام منابع بدست آمده است؟
آیا آناتومی جنسی را می دانید.
آیا اختلالات جنسی را می دانید.
آیا انحرافات جنسی را می دانید.
نظر من در مورد استفاده از روابط جنسی برای تاثیر، کنترل و بازی دادن دیگران
اطلاعات من در مورد ایدز و بیماری های مقاربتی

ب) تحقيق
براي اطمينان از صدق گفتار طرف لازم است از افرادي كه به نوعي با او و خانواده‌اش در ارتباط‌ هستند و آشنايي دارند پرس و جو كنيد. دقت داشته باشيد سؤال‌هاي ما نبايد كلي باشند زيرا در آن صورت پاسخ‌ها هم كلي خواهند بود و كمك چنداني به ما نخواهند كرد. لازم است مستقيم به موضوع مورد نظر اشاره كنيم مثلاً بپرسيم فرد مورد نظر از نظر اعتقادي چه طور آدمي است؟ يا رفت و آمد و معاشرت او به چه صورت و به چه ميزان است؟اين گونه سؤالات، باز پاسخ‌اند و جواب آن در يك بله يا خير خلاصه نمي‌شود. البته بايد از افراد مطمئن تحقيق كنيم و جواب‌هايي كه در تحقيق بدست مي‌آوريم با هم مقايسه كنيم و برآيند آن‌ها را ملاك نتيجه‌گيري قرار دهيم. همچنين لازم است در صورتي كه درموردی با ابهام و ترديد مواجه شديم با بدبيني يا خوش‌بيني قضاوت نكنيم، بلكه براي رفع ترديد، پرس و جوی بیشتری انجام دهیم تا از صحت و سقم موضوع آگاه شويم. برخی از منابعی که می توان از آنها تحقیق به عمل آورد عبارتند از:
– دوستان، همسایه ها، کسبه و ساکنان محله، همکاران و بستگان
– معلمان، اساتید و مسئولین مدرسه یا دانشگاه (به خصوص مسئول خوابگاه اگر طرف ساکن خوابگاه بوده است.)
– در صورتی که ازدواج قبلی داشته است حتماً با همسر و یا خانواده همسر سابق طرف صحبت کنید.
ج) معاشرت (شنيدن كي بود مانند ديدن)
علاوه بر گفتگو و تحقیق لازم است قبل از عقد، مدتی(یک تا سه ماه) با طرف و خانواده اش معاشرت داشته باشید. معاشرت، که عملاً مهمترین منبع شناخت است، يعني نشست و برخاست و رفت و آمد به طوري كه براي صحبت‌هاي ‌طرف در موقعيت‌هاي مختلف مصداق عيني پيدا كنيد و تا حدودي از يكی بودن حرف و عمل او و خانواده‌اش آگاه و از نزديك با شيوة زندگي آنها آشنا شويد. در معاشرت توجه به موارد ذیل الزامی است:
– علاوه بر معاشرت های دو نفره، لازم است بخش عمده ای از این ارتباطات به همراه خانواده های طرفین صورت گیرد. زیرا چنانچه معاشرت فقط بين طرفين باشد و خانواده‌ها حضور نداشته باشند و يا اطلاع نداشته باشند، قسمت عمده‌‌اي از واقعيات ناشناخته باقي مي‌ماند زيرا خانواده معرف بسيار خوبي براي فرد است و نديدن آنها يعني نديدن قسمت عمده‌اي از واقعيات. برای مثال طرز تعاملات این فرد با اعضای خانواده اش می تواند الگوی رفتار طرف در درون خانواده را نشان دهد و یا نوع تعامل والدین او، تا حدودی سبک همسرداری احتمالی وی را مشخص می کند.
– در اين معاشرت‌ها هر يك از طرفين و خانوادة آنها با دقت در گفتار، رفتار، طرز برخورد، سبك لباس پوشيدن، نحوة پذيرايي، طرز راه رفتن، نشستن و خلاصه با همة آن رفتارهايي كه براي ایشان مهم است شناخت بيشتري بدست مي‌آورند.
– كيفيت معاشرت طرفين با هم و با خانواده‌ها در افراد و فرهنگ‌هاي مختلف يكسان نيست آن چه مهم است ميزان شناخت حاصله است به طوري كه نسبت به يكديگر ديد وسيع‌تري پيدا كنيد و موقعيت‌ها تا حدي برایمان قابل پيش‌بيني باشد. در هرصورت وضعیت مطلوب برای معاشرت، داشتن چندین جلسه یک روزه (حدود 10 ساعت) و یا یک مسافرت چند روزه به اتفاق خانواده ها است تا احتمال مخفی کاری کاهش یابد و طرفین با نوسانات خلقی همدیگر آشنا شوند.
د) مشاوره تخصصی ازدواج
در دنیای پیچیده کنونی همه امور به سوی تخصصی شدن پیش می روند. ازدواج نیز از این قاعده مستثنی نیست. اکنون مشاوره ازدواج، روانشناسی خانواده، و مشاوره خانواده؛ از جمله رشته های تخصصی دانشگاهی هستند که متخصصین این امر را تربیت می کنند. توصیه می شود در تمام طول زندگی مشترک، و به خصوص از همان ابتدای آشنایی با طرف مقابل خود، از این خدمات تخصصی استفاده کنید. فراموش نکنید روانشناس و یا مشاور، به جای شما و یا برای شما تصمیم گیری نمی کند، بلکه با دانش و تجربه خود شما را در شناخت و تصمیم گیری بهتر یاری می دهد. تجربه نشان داده است که همه افراد به این خدمات نیازمندند، مخصوصاً افراد تحصیل کرده، که بیشتر وقت خود را صرف کسب دانش تخصصی خود کرده و کمتر فرصت کسب دانش و تجربه لازم برای ازدواج را داشته اند.

درباره ی نویسنده

مشاور

دیدگاهی بنویسید